Datum plaatsing: 06 november 2017

Oss en de wijde wereld door de ogen van Leo van den Bergh


Oss en de wijde wereld door de ogen van Leo van den Bergh


Oss (Oss): De foto’s van Leo van den Bergh (1912-2009) zijn kunstwerkjes.
Kleine werelden die op zichzelf staan en geen toelichting of verduidelijking nodig hebben. Het lijken vaak stills uit een vergeten zwart-witfilm, de laatste overblijfselen van een verloren klassieker. Altijd een lust voor het oog.
Niet alleen voor het oog, ook voor de nieuwsgierige geest bevat het werk van Leo van den Bergh veel om door gestimuleerd te raken. In welke plaats zijn we? Wie kijkt ons zo indringend aan? Hoe wist Leo precies dít moment te vangen? En waar toverde hij die prachtige compositie vandaan?
Kom je als toeschouwer uit Oss en omgeving dan krijgen de foto’s van Leo van den Bergh bovendien een extra betekenis. Ze laten namelijk vaak bijzondere locaties uit deze regio zien, in een tijd die we ons nu niet meer kunnen voorstellen. De meeste plekken zijn, op wat details na, onherkenbaar veranderd; slechts een enkele plaats is nog volstrekt hetzelfde gebleven, alsof ze stilstaat in de tijd.
Dat Leo van den Bergh fotograaf was, wisten veel Ossenaren wel. Niet alleen door zijn fotowinkel op de Heuvel, waar menige inwoner van de stad zijn pasfoto’s liet maken, maar vooral ook door de foto’s die hij maakte van de oorlogsjaren en de bevrijding; hij had zich kort voor de Tweede Wereldoorlog toegelegd op de fotografie.
Dat hij naast zijn reguliere opdrachten – door hem vaak als ‘moetjes’ beschouwd - ook artistiek werk opbouwde, zullen niet velen weten. Met dit fotoboek willen we daar verandering in brengen.
Hoewel Leo van den Bergh in 1977 officieel met pensioen ging, was hij tot maart 2007, toen de zaak op de Heuvel sloot, bijna dagelijks in de winkel te vinden. Was hij niet in de winkel, dan trok hij rond om ook de wereld buiten Oss vast te leggen. Van deze fotoseries maakte hij afdrukken die in de zaak werden tentoongesteld. “Daar haalde hij veel van de eer voor zijn werk uit”, aldus dochter Birgit en zoon Leo. “Wanneer iemand wat langer voor de etalage stond te kijken, dan was hij niet te houden. Dan moest hij naar buiten om het fijne van de getoonde foto’s uit de doeken te doen.”
Leo van den Bergh was volgens zijn kinderen dag en nacht bezig met fotografie. “Ik geloof niet dat ik mijn vader ooit zonder camera in de hand heb gezien”, zo laat dochter Jos weten. Daardoor zat ook de tijd buiten het werk vaak vol met fotograferen.
Het gezin van Leo, bestaand uit vrouw Ria en kinderen Greet, Jos, Leo jr., Marie-Thérèse en Birgit figureert ook menigmaal in zijn composities. “Onze zondagse uitjes waren ‘stop and go’. Molens: stop. Mooie luchten: stop. Prachtige boerderijen: stop. Karakteristieke bomen: stop. Hij zag ’t allemaal door zijn fotografische ogen en leerde ons ook op die manier de wereld te bekijken”, zo herinnert Jos zich. Leo van den Bergh was een natuurtalent. “Ook de Amsterdamse fotograaf die vader hielp met het verfijnen van zijn techniek, zag al gauw dat hij ‘het’ had.”
Leo van den Bergh voelde niet veel voor uitgebreide publicaties of exposities, al was hij wel vereerd toen Museum Jan Cunen ter ere van zijn zeventigste verjaardag een overzichtstentoonstelling voor hem op touw zette. Zo’n idee was volgens zoon Leo nooit zelf in zijn vader opgekomen: “Het ging hem om de foto. Om het proces: het zoeken, het kijken, het maken. Daar haalde hij zijn voldoening uit.”
Drie jaar na zijn overlijden schonken Leo’s kinderen zijn negatieven en prints aan het Stadsarchief Oss. Recent zijn de 6x6-negatieven uit de decennia rondom de Tweede Wereldoorlog gedigitaliseerd.In deze uitgave tonen wij u een keuze uit deze omvangrijke collectie. Deze selectie wordt niet chronologisch gepresenteerd, maar enigszins gegroepeerd in brede categorieën. Geografische locatie en historische situatie zijn hierbij ondergeschikt gemaakt aan visuele aantrekkingskracht.
Dit fotoboek is daarom met recht een FOTOboek. We willen zo veel mogelijk het werk van deze bijzondere Osse fotograaf laten spreken, zonder uitgebreide analyses of geschiedkundige schetsen. Wat u hier ziet, is slechts een greep uit zijn mooie en omvangrijke oeuvre.
Toch hopen wij u ervan te overtuigen dat Leo van den Bergh niet alleen een vakman was, maar vooral een beeldkunstenaar met een uniek gevoel voor timing, een absoluut geduld voor het juiste licht en een scherp oog voor compositie en esthetiek. Zijn foto’s lijken het werk van een geboren fotograaf.





Uw regio in beeld:

Een greep uit het thuisinhetnieuws fotoarchief:

algemeen nieuws

© 2017 Thuis in het nieuws | Webworks: DigiFactory Webworks | Design: Creativos 0.27087