Datum plaatsing: 16 jan 2012
Vriendschap die ‘verleden’ heet
Door: Jan van der Krabben: Bij de drukker is er onlangs iets mis gegaan. De column die ik voor u geschreven had op het eind van 2011 is tot mijn spijt niet in de krant afgedrukt. Er zijn inmiddels een tiental dagen verstreken in het nieuwe jaar. Toch wil ik u met enige tekstuele aanpassingen mijn oude jaar column niet onthouden.
2011, een jaartal dat over enkele jaren dik gedrukt in de geschiedenisboeken zal verschijnen als het jaar van de grote omwenteling in een deel van de Arabische wereld en het jaar waarin de eurocrisis de grondvesten van de Europese Unie deed schudden.
Met oudjaar gaven cabaretiers als Youp van ’t Hek, Freek de Jonge en Dolf Jansen met grollen en grappen op geheel eigen wijze een terugblik op de mooie en minder mooie gebeurtenissen van het voorbije jaar. Het samenstellen van een oude jaar conference lijkt me als cabaretier een boeiende bezigheid. Herinneringen ophalen en in een zodanig pakketje verpakken dat je er om kunt lachen. De toekomst is veel ongewisser. Daar kun je maar beter geen grappen over maken. Wie weet wat ons in het nieuwe jaar te wachten staat? Wie had op 1 januari 2011 de tsunami-ramp in Japan durven voorspellen? Of de revolutie in de Arabische wereld? Of om het wat leuker te houden dat de honkballers wereldkampioen zouden worden? Wie had durven voorspellen dat wetenschappers op de drempel staan van de ontdekking van het allerkleinste stofje in het heelal, het zogenaamde Higgs-deeltje, het ontbrekende puzzelstukje van de natuur? Daar kun je moeilijk vooraf grappen over maken.
Laten we maar heerlijk wroeten in het verleden. Dat leent zich veel gemakkelijker tot het opdiepen van smeuïge verhalen. De scherpe kantjes worden snel en gemakkelijk vergeten. Dat is het plezierige verschijnsel in ons brein dat we aanduiden met de term herinneringsverfraaiing. Tevens is het een voordeel dat het verleden elk jaar omvangrijker wordt. Zeker als je op een leeftijd geraakt dat de jaartjes gaan tellen. De finale horizon van het leven komt al maar nader. Als jongetje van bijna tien blikte ik in 1950 nieuwsgierig vooruit naar de eeuwwisseling in het jaar 2000. De halve eeuw die nog te overbruggen was voelde als een ruimtereis die eeuwig zou duren. Nu durf ik amper tien levensjaren vooruit te denken. In mijn beleving ongeveer een ruimtereis heen en terug naar Mars. Over tien jaar zal de toekomst waarschijnlijk gereduceerd zijn tot de tijdsduur van een reisje naar de maan.
Gelukkig is er nog het boeiende verleden. In tegenstelling tot het ongrijpbare heden en de ongewisse toekomst strekt het verleden zich welhaast uit tot het oneindige. De jeugdige lezer zal het vreemd in de oren klinken. Het liefst zou je de tijd een duwtje willen geven. Over twee jaar wil ik mijn schoolopleiding afsluiten. Volgend jaar word ik zestien. Vanaf die leeftijd mag ik voortaan in de kroeg zelf een pilsje bestellen. Was ik maar achttien! Dan kan ik met rijles beginnen. Als je jong bent kan de tijd niet snel genoeg gaan. Het jachtige bestaan helpt daar intensief aan mee. De maanden en jaren vliegen voorbij tot je als midden veertiger tot de ontdekking komt dat je de levensweg mogelijk al halverwege hebt afgelegd. De drang om te hollen naar nieuwe uitdagingen wordt merkbaar getemperd. Bij velen staan de kinderen intussen op eigen benen. Een nieuwe baan zit er waarschijnlijk niet meer in. De sportprestaties gaan zienderogen achteruit. Het buikje zakt wat uit. De haren worden al maar grijzer. De rimpeltjes rond de ogen zijn met mascara niet meer te verdoezelen. Je betrapt je zelf er op dat je tegen je vrienden steeds meer verhalen en anekdotes vertelt over vroeger. Je kijkt terug en komt tot de slotsom dat het verleden mogelijk aantrekkelijker lijkt dan de toekomst. Je krijgt interesses in stamboomonderzoek, heemkunde en historische boeken. Regelmatig valt er een uitnodiging in de bus voor een reünie. Je tegen dit alles verzetten is zinloos. Vadertje Tijd is een dwingend heerschap. Hij duldt geen enkele tegenspraak. Rond je zestigste stap je met redelijk gemak over de drempel naar het tijdperk dat het verleden steeds meer je vriend wordt. Je wordt er zelfs dikke maatjes mee, die elkaar niet meer kunnen missen.
Zo is 2011onlangs toegevoegd aan de dikke vriendschap die ‘verleden’ heet.
Het toekomstige jaar 2012 is nog ongewis, een nieuwe vriend die je nog moet leren kennen.
Het is een beetje aan de late kant, maar voor ik me opnieuw ga wentelen in het fascinerende verleden wens ik u allen een gelukkig en vooral een gezond 2012.