Datum plaatsing: 10 apr 2020

(Nood)testament



Door: Pieter Heeringa: Het zijn bijzondere tijden voor iedereen en voor velen ook zeer verdrietig. Het coronavirus houdt ons in de greep. De meeste notarissen werken door, maar hebben wel zoveel mogelijk maatregelen genomen om besmetting en verdere verspreiding te voorkomen. Ook het ondertekenen van een testament kan ineens tot problemen leiden. De wet schrijft de tussenkomst van de notaris voor en u dient in persoon voor de notaris te verschijnen. Meestal kan de notaris, als u zelf niet kunt komen, bij u langs komen voor de ondertekening van de akte, maar wat als dat niet lukt?
Kunnen in het uiterste geval binnen de wettelijke mogelijkheden ook digitale en audiovisuele middelen worden ingezet om met het gewenste gevolg een testament te maken? De beroepsorganisatie van notarissen vindt dat notarissen in noodsituaties digitale en audiovisuele middelen moet kunnen gebruiken om coronapatiënten in staat te stellen een testament te maken. Biedt de wet bij hoge uitzondering de mogelijkheid om op afstand een testament te maken?
Vanwege de eis om lijfelijk te verschijnen, is het verschijnen op een beeldscherm, bijvoorbeeld via skype, strikt genomen niet toereikend. Dit is in de huidige crisissituatie zeer onwenselijk. In absolute noodsituaties is het dan wellicht beter om iets te doen, dan geen testament te maken omdat immers dan iemand overlijdt zonder dat hij zijn uiterste wil heeft kunnen vastleggen. De inhoud van het testament zal eerst wel besproken moeten worden. Die bespreking kan met audiovisuele middelen plaatsvinden, waarbij de notaris zich ook moet vergewissen dat er geen andere personen zich in die ruimte bevinden. Vervolgens zal hij de akte moeten maken en bij voorkeur zo snel mogelijk ter inzage geven aan de cliënt dan wel als er geen tijd te verliezen is, volledig moeten voorlezen. Vervolgens zal in die noodsituatie op afstand het testament alleen door de notaris worden ondertekend met vermelding van de reden waarom de cliënt niet zelf ondertekend heeft.
Ook is een concept van een testament niet voldoende, zo is in de rechtspraak uitgemaakt. Onlangs werd door het Gerechtshof in Den Haag de deur wel op een kier gezet door te overwegen dat mogelijk naar maatstaven van de redelijkheid en billijkheid het aanvaardbaar zou kunnen zijn dat toch het concept van een testament de gewenste rechtsgevolgen heeft. In het kader van de rechtszekerheid blijft het echter in persoon verschijnen toch het meest wenselijk omdat de wet dat nu eenmaal voorschrijft. Dat is ook belangrijk omdat met de meeste zorgvuldigheid wensen dienen te worden vastgelegd, die weloverwogen in alle vrijheid met de notaris besproken kunnen worden. Die wensen kunnen vervolgens door de notaris in juridische bewoordingen worden opgeschreven met als doel dat het uiterste is gedaan om elke discussie na het overlijden te voorkomen.
De wet biedt derhalve op dit moment te weinig mogelijkheden om op afstand het testament te ondertekenen. Nogmaals in geval van absolute nood is het beter om toch iets te doen, zelfs wanneer achteraf de geldigheid daarvan bij de rechter wordt betwist.

Pieter Heeringa,
notaris bij Hoffspoor Notarissen
www.hoffspoor.nl

Ook op dinsdag en donderdagavond
kunt u bij ons terecht
Colums
08 jul
08 jul
05 jun


Meer columns

© 2020 Thuis in het nieuws | Webworks: DigiFactory Webworks | Design: Creativos 0.02164